Ile może dźwigać mężczyzna w pracy? Limity kg z przepisów BHP w 2026 roku

Dorosły mężczyzna może w pracy ręcznie podnosić i przenosić przedmioty o masie do 30 kg przy pracy stałej i do 50 kg przy pracy dorywczej.

Mężczyzna niosący ciężki worek na ramieniu

Dorosły mężczyzna może w pracy ręcznie podnosić i przenosić przedmioty o masie do 30 kg przy pracy stałej i do 50 kg przy pracy dorywczej. Takie limity wynikają z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 14 marca 2000 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym (tekst jednolity: Dz.U. 2018 poz. 1139). W listopadzie 2026 roku nadal obowiązuje ten akt, a wartości dla mężczyzn nie zmieniły się od lat.

Same 30 i 50 kg to jednak tylko punkt wyjścia. Niższe limity obowiązują przy podnoszeniu nad barki, przenoszeniu na dłuższe odległości, po schodach i pochylniach, a także w pracy zespołowej i przy wózkach. Poniżej zebraliśmy wszystkie najważniejsze wartości wraz z podstawą prawną.

Artykuł w skrócie

Podstawowy limit dla mężczyzny to 30 kg przy pracy stałej

Przepisy rozróżniają pracę stałą i dorywczą oraz sposób przenoszenia ładunku.

Praca stała
do 30 kg na jednego pracownika (§ 13 ust. 1)
Praca dorywcza
do 50 kg – gdy przenoszenie odbywa się nie częściej niż 4 razy na godzinę i łącznie do 4 godzin na dobę
Nad barki
do 21 kg przy pracy stałej i 35 kg przy dorywczej
Zespołowo
do 25 kg na osobę przy pracy stałej i 42 kg przy dorywczej

Wniosek: limity to górna granica, a nie norma do wyrobienia. Pracodawca ma obowiązek przede wszystkim ograniczać ręczne przenoszenie ciężarów.

Praca stała a praca dorywcza – od tego zależy limit

Rozporządzenie definiuje pracę dorywczą jako ręczne przemieszczanie przedmiotów nie częściej niż 4 razy na godzinę, jeżeli łączny czas wykonywania tych prac nie przekracza 4 godzin na dobę (§ 2 pkt 2). Wszystko, co wykracza poza te progi, traktuje się jak pracę stałą – z niższymi limitami.

W praktyce oznacza to, że magazynier, który przez całą zmianę rozładowuje towar, podlega limitom pracy stałej. Pracownik biurowy, który kilka razy w tygodniu przenosi karton z papierem, wykonuje pracę dorywczą.

Wszystkie limity dla mężczyzn w jednej tabeli

SytuacjaPraca stałaPraca dorywczaPodstawa
Podnoszenie i przenoszenie przez jednego pracownika30 kg50 kg§ 13 ust. 1
Podnoszenie powyżej obręczy barkowej21 kg35 kg§ 13 ust. 2
Przenoszenie na odległość ponad 25 m30 kg30 kg§ 13 ust. 3
Pod górę (do 30°, wysokość ponad 4 m)30 kg30 kg§ 13 ust. 4
Pod górę (ponad 30°, wysokość ponad 4 m)20 kg30 kg§ 13 ust. 5
Przenoszenie zespołowe – na jedną osobę25 kg42 kg§ 17 ust. 1

ℹ️ Wartości dla dorosłych mężczyzn według tekstu jednolitego rozporządzenia (Dz.U. 2018 poz. 1139).

Rozporządzenie określa też siłę potrzebną do pchania i ciągnięcia. Przy oburęcznym przemieszczaniu przedmiotów siła niezbędna do zapoczątkowania ruchu nie może przekraczać 300 N przy pchaniu i 250 N przy ciągnięciu (§ 14). Dla mężczyzn obowiązuje również limit wydatku energetycznego: 8400 kJ na zmianę roboczą, a przy pracy dorywczej 30 kJ na minutę (§ 6 ust. 4).

Wózki i taczki – ile można przewozić

Przy ręcznie poruszanych wózkach limit obejmuje masę ładunku razem z masą wózka. Dla mężczyzn wynosi on (§ 21 i § 24):

Wózek 2-kołowy

350 kg

na terenie o nachyleniu do 5%; przy nachyleniu powyżej 5% – 250 kg.

Wózek 3- i więcej kołowy

450 kg

na terenie o nachyleniu do 5%; przy nachyleniu powyżej 5% – 350 kg.

Taczka

100 kg

na płaskiej, twardej nawierzchni (nachylenie do 5%); powyżej 5% – 75 kg.

Wózek szynowy

600 kg

na jednego pracownika przy nachyleniu do 2%; powyżej 2% – 450 kg.

Na nawierzchni nierównej lub nieutwardzonej dopuszczalna masa spada do 60% podanych wartości. Ręczne przemieszczanie ładunków na wózkach i taczkach jest niedopuszczalne po terenie o nachyleniu większym niż 8% oraz na odległość większą niż 200 m.

Pracownik przewożący worki mąki na ręcznym wózku transportowym – archiwalne zdjęcie
Ręczny wózek transportowy pozwala przewieźć znacznie więcej niż da się bezpiecznie unieść, ale również ma swoje limity. Fot. autor nieznany, Wikimedia Commons, Public domain

Kogo obowiązują niższe limity

Wartości 30 i 50 kg dotyczą dorosłych mężczyzn. Dla innych grup obowiązują niższe limity, wynikające z odrębnych przepisów o pracach wzbronionych kobietom i młodocianym. Według zestawienia Państwowej Inspekcji Pracy:

GrupaPraca stałaPraca dorywcza
Dorośli mężczyźni30 kg50 kg
Kobiety12 kg20 kg
Młodociani mężczyźni (15–18 lat)12 kg20 kg
Kobiety w ciąży3 kg3 kg
Kobiety karmiące piersią6 kg10 kg

ℹ️ Zestawienie według materiału PIP „Ręczne prace transportowe”.

Obowiązki pracodawcy

Rozporządzenie nie zaczyna się od kilogramów, lecz od obowiązku eliminowania ręcznych prac transportowych wszędzie tam, gdzie to możliwe (§ 3). Jeśli nie da się ich uniknąć, pracodawca musi:

01

Ocenić ryzyko

Uwzględnić masę i kształt ładunku, warunki środowiska, organizację pracy oraz indywidualne predyspozycje pracownika, w tym wiek i stan zdrowia (§ 4).

02

Przeszkolić pracowników

Przekazać informacje o prawidłowych sposobach podnoszenia, masie ładunku i położeniu jego środka ciężkości (§ 5).

03

Zapewnić sprzęt pomocniczy

Wózki, chwytaki, pasy, wciągniki i inne środki ograniczające wysiłek oraz ryzyko urazów kręgosłupa (§ 6 ust. 2).

04

Wstrzymać nieprawidłową pracę

Gdy sposób wykonywania pracy stwarza zagrożenie – do czasu usunięcia nieprawidłowości (§ 5 ust. 2).

ℹ️ Jeżeli warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, niezwłocznie zawiadamiając przełożonego (art. 210 § 1 Kodeksu pracy). Naruszenia można zgłosić do Państwowej Inspekcji Pracy.

Jak podnosić ciężary, żeby nie przeciążać kręgosłupa

Limity z rozporządzenia nie gwarantują bezpieczeństwa, jeśli technika jest zła. Nawet ładunek o masie 15–20 kg może doprowadzić do urazu, gdy jest podnoszony gwałtownie, ze skrętem tułowia albo daleko od ciała. Zasady ergonomii, o których pracodawca powinien poinformować podczas szkolenia BHP, sprowadzają się do kilku prostych reguł:

▪ ładunek jak najbliżej ciała – im dalej od tułowia, tym większe obciążenie odcinka lędźwiowego,
▪ podnoszenie z ugiętych kolan, z wyprostowanymi plecami, zamiast schylania się na prostych nogach,
▪ bez skrętów tułowia z ciężarem w rękach – zmianę kierunku lepiej wykonać krokiem,
▪ pewny chwyt i stabilne podłoże – śliska nawierzchnia i nieporęczny kształt zwiększają ryzyko,
▪ przerwy i rotacja zadań przy długotrwałej pracy fizycznej.

Rozporządzenie wprost wymaga, by organizacja pracy ograniczała długotrwały wysiłek fizyczny, zapewniała przerwy na odpoczynek i minimalizowała odległość ręcznego przenoszenia (§ 6 ust. 1). Gdy przedmiot jest zbyt ciężki, nieporęczny lub trudny do utrzymania, ręcznego przenoszenia należy unikać (§ 7).

FAQ

Najczęstsze pytania o dźwiganie w pracy

Ile kg może dźwigać mężczyzna w pracy?

Przy pracy stałej do 30 kg, a przy pracy dorywczej do 50 kg na jednego pracownika. Przy podnoszeniu nad barki limit spada do 21 kg (praca stała) i 35 kg (praca dorywcza).

Co to jest praca dorywcza przy dźwiganiu?

Ręczne przemieszczanie przedmiotów nie częściej niż 4 razy na godzinę, jeżeli łącznie trwa ono nie dłużej niż 4 godziny na dobę. Częstsze lub dłuższe przenoszenie to praca stała.

Czy limit 25 kg dotyczy mężczyzn?

Tak, ale tylko przy przenoszeniu zespołowym: na jedną osobę może przypadać do 25 kg przy pracy stałej i do 42 kg przy pracy dorywczej. Dotyczy to m.in. przedmiotów dłuższych niż 4 m i cięższych niż 30 kg.

Czy przepisy zmieniły się w 2026 roku?

Nie. W listopadzie 2026 roku obowiązuje rozporządzenie z 14 marca 2000 roku w tekście jednolitym z 2018 roku (Dz.U. 2018 poz. 1139).

Źródła i zdjęcia

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, tekst jednolity Dz.U. 2018 poz. 1139 (PDF).

Państwowa Inspekcja Pracy, materiał informacyjny „Ręczne prace transportowe” – zestawienie wartości dopuszczalnych, pip.gov.pl.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 210 (prawo do powstrzymania się od pracy).

Zdjęcie wyróżniające: Mężczyzna niosący ciężki worek na ramieniu. Fot. Department of Foreign Affairs and Trade, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. W treści: Pracownik przewożący worki mąki na ręcznym wózku transportowym – archiwalne zdjęcie. Fot. autor nieznany, Wikimedia Commons, Public domain.


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Spis treści